|
otázka |
Odpoveď |
Ich habe beschlossen, dieselbe Kreuzfahrt zu unternehmen, die ich schon einmal mit meinem befreundeten Kapitän gemacht habe. začať sa učiť
|
|
I decided to go on the same cruise I did with my captain friend.
|
|
|
wyruszyłam w drogę z marynarzem znanym mi już z poprzedniej podróży do Afryki. začať sa učiť
|
|
I set off with a sailor I already knew from my previous trip to Africa.
|
|
|
Teraz to ja byłem kapitanem statku A podróż ta okazała się jedną z najbardziej pechowych jakie kiedykolwiek przeżyłam začať sa učiť
|
|
Now I was the captain of the ship and this trip turned out to be one of the most unlucky I have ever experienced.
|
|
|
zabrałem ze sobą jedynie 100 funtów z mojej nowej fortuny. začať sa učiť
|
|
I only took £100 of my new fortune with me.
|
|
|
zostawiłam 200 funtów u wdowy po kapitanie. začať sa učiť
|
|
I left 200 pounds with the captain's widow.
|
|
|
gdy Płynęliśmy w kierunku Wysp Kanaryjskich, zaatakowali nas tureccy piraci. začať sa učiť
|
|
When we were sailing towards the Canary Islands, we were attacked by Turkish pirates.
|
|
|
po krótkiej walce w której wielu ludzi zginęło od kul, zabrano nas jako więźniów do Sale. začať sa učiť
|
|
After a short fight in which many people were killed by bullets, we were taken as prisoners to Sale.
|
|
|
w Sallee, porcie mauretańskim zsiedliśmy ze statku. začať sa učiť
|
|
In Sallee, a Mauritanian port we got off the ship.
|
|
|
zostałem osobistym niewolnikiem wodza tych, którzy nas zaatakowali. začať sa učiť
|
|
I became the personal slave of the leader of those who attacked us.
|
|
|
mój nowy pan kazał mi wykonywać ciężkie i nudne prace w swoim domu. začať sa učiť
|
|
my new master made me do hard and boring work in his house.
|
|
|
przez dwa następne lata planowałam ucieczkę i okazja wreszcie się nadarzyła. začať sa učiť
|
|
For the next two years I planned to escape and the opportunity finally arose.
|
|
|
mój pan posłał mnie, razem z kilkoma mauretańskimi chłopcami, abym złowił trochę ryb na kolację. začať sa učiť
|
|
my master sent me, along with some Moorish boys, to catch some fish for supper.
|
|
|
na łodzi schowałam sekretnie jedzenie i kilka sztuk broni začať sa učiť
|
|
I secretly hid food and a few weapons on the boat
|
|
|
|
začať sa učiť
|
|
|
|
|
udało mi się przekonać Ismaela, żeglarza, który sterował łódką, że na pewno złowimy więcej ryb wypływając dalej w morze. začať sa učiť
|
|
I managed to convince Ishmael, the sailor who was steering the boat, that we would definitely catch more fish if we went further out to sea.
|
|
|
gdy byliśmy już dostatecznie daleko od brzegu, podeszłam do niego od tyłu i wypchnąłem go z łódki mówiąc mu, żeby płynął w stronę lądu, bo ja pragnąłem odzyskać wolność. začať sa učiť
|
|
When we were far enough from the shore, I approached him from behind and pushed him out of the boat, telling him to swim towards land because I wanted to regain my freedom.
|
|
|
wytłumaczyłem drugiemu chłopcu, o imieniu Koszty, że musi mnie słuchać, bo inaczej także i on zostanie wyrzucony za burtę. začať sa učiť
|
|
I explained to the second boy, named Xury, that he had to listen to me, or he would be thrown overboard too.
|
|
|
Xury obiecał posłuszeństwo i ucieszył się, że może podróżować ze mną. začať sa učiť
|
|
Xury promised obedience and was happy to travel with me.
|
|
|
chciałem oddalić się jak najbardziej, dlatego przez pięć dni Płynęliśmy nie zatrzymując się. začať sa učiť
|
|
I wanted to get as far away as possible, so we sailed for five days without stopping.
|
|
|
w końcu zarzuciliśmy kotwicą przy rzece w pobliżu dziwnie wyglądającego Wybrzeża. začať sa učiť
|
|
We finally dropped anchor on the river near the strange-looking Coast.
|
|
|
od razu zacząłem niepokoić się tym, kto lub co może zamieszkiwać te tereny. začať sa učiť
|
|
I immediately began to worry about who or what might inhabit these areas.
|
|
|
każda noc wypełniona była okropnymi odgłosami dzikich stworzeń na brzegu. začať sa učiť
|
|
every night was filled with the terrible sounds of wild creatures on the shore.
|
|
|
podczas jednej z takich nocy jakieś zwierzęta zaczęły płynąć w kierunku Łodzi začať sa učiť
|
|
During one of these nights, some animals started swimming towards the boat.
|
|
|
wystrzeliłam z pistoletu żeby odstraszyć te zwierzęta. začať sa učiť
|
|
I fired a gun to scare away these animals.
|
|
|
nie mieliśmy pojęcia, co to były za zwierzęta, ale pomimo tego, że byliśmy przerażeni, potrzebowaliśmy wody. začať sa učiť
|
|
We had no idea what kind of animals they were, but even though we were terrified, we needed water.
|
|
|
Dlatego rano wzięliśmy puste butelki i razem zeszliśmy na brzeg, zdając sobie sprawę, że albo przeżyjemy albo umrzemy. začať sa učiť
|
|
So in the morning we took empty bottles and went ashore together, realizing that we would either live or die.
|
|
|
Chodź teren wydawał się być niezamieszkały, byłem przekonany, że może to być kraj kanibali. začať sa učiť
|
|
Although the area seemed uninhabited, I was convinced that it might be cannibal country.
|
|
|
Jednakże Szukając wody, ani Xury, ani ja nie natrafiliśmy na żadne śladyludzi začať sa učiť
|
|
However, while searching for water, neither Xury nor I found any trace of humans.
|
|
|
Xury zastrzelił zwierzę podobne do królika, z którego przygotowaliśmy smaczny posiłek. začať sa učiť
|
|
Xury shot an animal resembling a rabbit, from which we prepared a tasty meal.
|
|
|
znaleźliśmy także źródło słodkiej wody. začať sa učiť
|
|
We also found a source of fresh water.
|
|
|
byłem pewien że Znajdujemy się na Wyspach Kanaryjskich lub na wyspach Zielonego Przylądka. začať sa učiť
|
|
I was sure that we were in the Canary Islands or Cape Verde.
|
|
|
miałem nadzieję że znajdziemy jakiś angielski statek handlowy, który zabierze nas na pokład. začať sa učiť
|
|
I hoped we would find some English merchant ship to take us on board.
|
|
|
Tym niemniej przez pewien czas kontynuowaliśmy podróż wzdłuż linii Brzegu. začať sa učiť
|
|
Nevertheless, we continued our journey along the Shore line for some time.
|
|
|
kilkakrotnie byliśmy zmuszeni zejść na ląd w poszukiwaniu słodkiej wody. začať sa učiť
|
|
We were forced to go ashore several times in search of fresh water.
|
|
|
Pewnego dnia zastrzeliłem lwa, którego obdarliśmy ze skóry, by zabrać ją ze sobą. začať sa učiť
|
|
One day I shot a lion that we skinned to take with us.
|
|
|
po około 10 dniach kierowania się na południe odkryliśmy, że ziemia ta była zamieszkana. začať sa učiť
|
|
After about 10 days of heading south, we discovered that the land was inhabited.
|
|
|
byłam przerażony, że ci nadzy czarnoskórzy ludzie okażą się być kanibalami. začať sa učiť
|
|
I was terrified that these naked black people would turn out to be cannibals.
|
|
|
Jednak gdy znaleźliśmy się nieco bliżej brzegu, zobaczyłam, że ci ludzie zostawili nam jedzenie. začať sa učiť
|
|
However, when we got a little closer to the shore, I saw that these people had left us food.
|
|
|
udało mi się przekazać im w języku migowym, że ja szukam jedzenia. začať sa učiť
|
|
I managed to tell them in sign language that I was looking for food.
|
|
|
Gdy ci ludzie Odpowiedzieli, że mają jedzenie, byłam zmartwiony, że my nie mamy dla nich nic w zamian, jednak w tym momencie pojawiły się dwa lamparty. začať sa učiť
|
|
When these people replied that they had food, I was worried that we had nothing for them in return, but at that moment two leopards appeared.
|
|
|
podniosłam strzelbę, i zastrzeliłem jednego, drugi Leopard uciekł. začať sa učiť
|
|
I picked up the shotgun and shot one, the other Leopard ran away.
|
|
|
ci ludzie byli nam tak wdzięczni, że dali nam pożywienie którego tak bardzo potrzebowaliśmy. začať sa učiť
|
|
these people were so grateful to us that they gave us the food we needed so much.
|
|
|
po kolejnych 11 dniach podróży wzdłuż brzegu Xury zauważył statek, który zidentyfikowałem jako portugalski i niezwłocznie wyruszyliśmy w drogę starając się go dogonić. začať sa učiť
|
|
After another 11 days of traveling along the coast, Xury spotted a ship which I identified as Portuguese and we immediately set off to try to catch up with it.
|
|
|
w końcu wystrzeliłem w powietrze chcąc zwrócić uwagę marynarzy. začať sa učiť
|
|
Finally I shot into the air to attract the sailors' attention.
|
|
|
po dotarciu do statku z radością dowiedziałem się, że kapitan nie tylko zezwoli nam wsiąść na statek, ale nie będzie domagał się opłaty za rejs do Brazylii, ponieważ tam właśnie płynął. začať sa učiť
|
|
Upon reaching the ship, I was delighted to learn that the captain would not only allow us to board the ship, but would not charge us for the passage to Brazil, as that was where he was going.
|
|
|
portugalski kapitan okazał się niezmiernie uprzejmy. začať sa učiť
|
|
The Portuguese captain turned out to be extremely polite.
|
|
|
zakupił moją Łódź, mój dobytek, a nawet Xury. začať sa učiť
|
|
he bought my boat, my belongings, and even Xury.
|
|
|
na początku nie chciałem żegnać się z moim przyjacielem i służącym, jedna kapitan obiecał, że da mu wolność po 10 latach służby u niego. začať sa učiť
|
|
At first I didn't want to say goodbye to my friend and servant, but the captain promised to give him his freedom after 10 years of service with him.
|
|
|
jedynym warunkiem było to że Xury się ochrzci. začať sa učiť
|
|
The only condition was that Xury would be baptized.
|
|
|
jako że Xury nie miał nic przeciwko temu, wyraziłam zgodę na tę transakcję. začať sa učiť
|
|
Since Xury had no objections, I agreed to the transaction.
|
|
|
rejs do Brazylii upłynął bez problemu I gdyby przybyliśmy na miejsce, kapitan powiedział swojemu przyjacielowi, dobremu i sprawiedliwe mu człowiekowi, że mogą być dla niego użyteczne. začať sa učiť
|
|
the voyage to Brazil passed without any problems And when we arrived at the place, the captain told his friend, a good and just man, that they might be useful to him.
|
|
|
mieszkałam z tym człowiekiem przez jakiś czas na jego plantacji i zobaczyłam jak bardzo bogacą się właściciele gospodarstw. začať sa učiť
|
|
I lived with this man for some time on his plantation and saw how wealthy the farm owners were becoming.
|
|
|
zdecydowałam, że sam zostanę takim farmerem i zacząłem kupować ziemię za pieniądze, które dał mi kapitan. začať sa učiť
|
|
I decided to become a farmer myself and started buying land with the money the captain gave me.
|
|
|
gdy zacząłem obsiewać ziemię, poznałam Wellsa, mojego portugalskiego sąsiada. začať sa učiť
|
|
When I started sowing the land, I met Wells, my Portuguese neighbor.
|
|
|
razem zaczęliśmy uprawiać różne nowe rośliny. začať sa učiť
|
|
together we started growing various new plants.
|
|
|
teraz pożałowałam, że sprzedałem Xury. začať sa učiť
|
|
Now I regretted selling Xury.
|
|
|
prowadziłam działalność, o której nic nie wiedziałam, I oprócz mojego nowego sąsiada Nie miałam z kim porozmawiać. začať sa učiť
|
|
I was running a business I knew nothing about, and apart from my new neighbor, I had no one to talk to.
|
|
|
nie mogłam narzekać na swój los, ponieważ pieniądze, które zarabiałem, zapewniały mi o wiele więcej niż tylko wygodne życie. začať sa učiť
|
|
I couldn't complain about my fate because the money I earned provided me with much more than just a comfortable living.
|
|
|
Pewnego dnia kapitan portugalskiego statku powrócił i zasugerował, abym wystawił pismo podpisane przeze mnie i uprawniające go do przywiezienia mi połowy majątku oraz innych rzeczy, które Pozostawiłem w Anglii u wdowy po kapitanie. začať sa učiť
|
|
One day the captain of the Portuguese ship returned and suggested that I should issue a letter signed by me authorizing him to bring me half of the property and other things I had left in England with the captain's widow.
|
|
|
kilka tygodni później kapitan przywiózł mi te rzeczy, które niezwłocznie sprzedałam. začať sa učiť
|
|
A few weeks later the captain brought me these things, which I immediately sold.
|
|
|
towary brytyjskie były wysoko cenione w Brazylii i Za uzyskane pieniądze udało mi się kupić niewolnika i służącego. začať sa učiť
|
|
British goods were highly valued in Brazil and with the money I earned I managed to buy a slave and a servant.
|
|
|
moje bogactwo rosło, mnie jednak w dalszym ciągu pociągało życie wypełnione przygodami. začať sa učiť
|
|
My wealth grew, but I was still drawn to a life of adventure.
|
|
|
zdałam sobie sprawę, że zbliżam się do statusu klasy średniej, tak upragnionego przez mojego ojca. začať sa učiť
|
|
I realized I was getting closer to the middle-class status my father desired.
|
|
|
byłem zdezorientowany. jeżeli Przeszedłem przez te wszystkie kłopoty i cierpienia na morzu po to, by skończyć dokładnie tak, jak pragnął mój ojciec, jaki sens miało teraz to moje bezpieczne i wygodne życie? začať sa učiť
|
|
I was confused. If I had gone through all that trouble and suffering at sea only to end up exactly as my father had wanted, what was the point of my safe and comfortable life now?
|
|
|
ogarnął mnie smutek i zapragnąłem jeszcze raz poczuć dreszcz emocji. začať sa učiť
|
|
I was overcome with sadness and wanted to feel the thrill of emotion again.
|
|
|
jako że podczas tych czterech lat życia w Brazylii zawiązałem wiele Przyjaźni, dużo Rozmawiałam z sąsiadami o tym, jak wiele korzyści przynosi Handel z ludźmi z innych kontynentów. začať sa učiť
|
|
as during these four years of living in Brazil I made many Friendships, I talked a lot with my neighbors about how many benefits there are in trading with people from other continents.
|
|
|
Wyjaśniłem w szczególności zalety transakcji kupna złota bo niebywale niskich stawkach. začať sa učiť
|
|
I explained in particular the advantages of gold purchase transactions at incredibly low rates.
|
|
|
wspomniałam także o możliwości handlu czarnymi niewolnikami do pracy na roli. začať sa učiť
|
|
I also mentioned the possibility of trading black slaves for agricultural work.
|
|
|
odwiedziło mnie trzech przedsiębiorców, którzy wytłumaczyli, że chcą kupić czarnoskórych do pracy na własnych plantacjach i Zapytali, czy chciałbym przyłączyć się do tego projektu i pomóc im w handlu w Gwinei. začať sa učiť
|
|
I was visited by three entrepreneurs who explained that they wanted to buy black people to work on their own plantations and asked if I would like to join this project and help them trade in Guinea.
|
|
|
przez moment się Wahałam, jedynie z tego powodu, że mogło to oznaczać finansowe tarapaty, jednak w końcu będąc urodzonym podróżnikiem i ignorując głos rozsądku mojego ojca zgodziłem się na podróż začať sa učiť
|
|
I hesitated for a moment, only because it could mean financial trouble, but finally, being a born traveler and ignoring the voice of reason of my father, I agreed to the trip
|
|
|
wsiadłam na Statek płynący z Brazylii do Afryki 1 września 1659 roku, 8 lat po tym, jak po raz pierwszy uciekłam z domu začať sa učiť
|
|
I boarded a ship from Brazil to Africa on September 1, 1659, 8 years after I first ran away from home
|
|
|