Fizyka - Mechanika

 0    168 informačný list    mateuszzarzecznymodliborzyce
stiahnuť mp3 vytlačiť hrať Skontrolujte sa
 
otázka język polski Odpoveď język polski
Jednostka fizyczna
začať sa učiť
Ustala wspólny sposób opisu wielkości aby pomiary były porównywalne
Układ SI
začať sa učiť
Międzynarodowy system jednostek oparty na jednostkach podstawowych i pochodnych
Wielkość podstawowa
začať sa učiť
Wielkość niezdefiniowana przez inne np długość masa czas
Wielkość pochodna
začať sa učiť
Wielkość zdefiniowana przez podstawowe np prędkość przyspieszenie siła
Konwersja jednostek
začať sa učiť
Zmiana zapisu tej samej wielkości na inną jednostkę bez zmiany sensu fizycznego
Analiza wymiarowa
začať sa učiť
Sprawdzanie poprawności równań przez porównanie wymiarów obu stron
Wymiar wielkości
začať sa učiť
Opis typu wielkości w kategoriach długości masy czasu i innych
Rząd wielkości
začať sa učiť
Przybliżony rozmiar liczby opisany potęgą dziesięciu ułatwia ocenę skali
Szacowanie w fizyce
začať sa učiť
Pozwala szybko ocenić czy wynik jest realistyczny i jaki ma rząd wielkości
Pytanie Fermiego
začať sa učiť
Szacowanie złożonej wielkości przez rozbicie na proste założenia i przybliżenia
Cyfry znaczące
začať sa učiť
Określają sensowną dokładność zapisu wyniku pomiaru i obliczeń
Błąd pomiaru
začať sa učiť
Różnica między wartością zmierzoną a rzeczywistą wynikająca z ograniczeń pomiaru
Dokładność pomiaru
začať sa učiť
Informuje jak blisko wartości prawdziwej może być wynik pomiaru
Precyzja pomiaru
začať sa učiť
Informuje jak powtarzalne są wyniki niezależnie od tego czy są blisko prawdy
Model fizyczny
začať sa učiť
Uproszczony opis rzeczywistości zachowujący kluczowe cechy zjawiska
Zakres stosowalności praw
začať sa učiť
Prawo działa dobrze tylko w pewnym zakresie warunków skali i dokładności
Skalar
začať sa učiť
Wielkość opisana tylko wartością liczbową bez kierunku
Wektor
začať sa učiť
Wielkość opisana wartością oraz kierunkiem i zwrotem
Przykład skalaru
začať sa učiť
Masa temperatura energia są skalarami bo nie mają kierunku
Przykład wektora
začať sa učiť
Przemieszczenie prędkość przyspieszenie siła są wektorami bo mają kierunek
Wartość wektora
začať sa učiť
Długość wektora opisująca jego wielkość niezależnie od kierunku
Zwrot wektora
začať sa učiť
Określa w którą stronę działa wielkość wektorowa
Dodawanie wektorów
začať sa učiť
Łączy wektory zgodnie z geometrią aby otrzymać wektor wypadkowy
Odejmowanie wektorów
začať sa učiť
To dodawanie wektora przeciwnego co zmienia zwrot jednego z nich
Rozkład na składowe
začať sa učiť
Zastąpienie wektora sumą prostopadłych składowych ułatwia analizę ruchu i sił
Układ współrzędnych
začať sa učiť
Sposób opisu położenia i składowych wektora w przestrzeni
Wektor jednostkowy
začať sa učiť
Wektor o długości jeden określa czysty kierunek osi
Iloczyn skalarny
začať sa učiť
Daje liczbę opisuje zgodność kierunków i pozwala liczyć pracę
Sens iloczynu skalarnego
začať sa učiť
Jest największy gdy wektory są równoległe i zero gdy są prostopadłe
Iloczyn wektorowy
začať sa učiť
Daje wektor prostopadły opisuje moment siły i pole równoległoboku
Sens iloczynu wektorowego
začať sa učiť
Jest zerowy gdy wektory są równoległe i maksymalny gdy są prostopadłe
Położenie
začať sa učiť
Opisuje gdzie znajduje się ciało względem wybranego punktu odniesienia
Punkt odniesienia
začať sa učiť
Wybór zera położenia jest umowny ale wpływa na wartości położenia
Przemieszczenie
začať sa učiť
Zmiana położenia jest wektorem zależy tylko od punktu startu i końca
Droga
začať sa učiť
Długość toru ruchu jest skalarem i zależy od przebiegu ruchu
Prędkość średnia
začať sa učiť
Przemieszczenie podzielone przez czas opisuje kierunek i tempo zmiany położenia
Szybkość średnia
začať sa učiť
Droga podzielona przez czas opisuje tempo bez informacji o kierunku
Prędkość chwilowa
začať sa učiť
Granica prędkości średniej dla bardzo małego czasu opisuje stan ruchu w danej chwili
Przyspieszenie średnie
začať sa učiť
Zmiana prędkości w czasie uśredniona na danym przedziale czasu
Przyspieszenie chwilowe
začať sa učiť
Granica przyspieszenia średniego opisuje jak prędkość zmienia się w danej chwili
Ruch jednostajny prostoliniowy
začať sa učiť
Prędkość jest stała a przyspieszenie równe zero
Ruch jednostajnie przyspieszony
začať sa učiť
Przyspieszenie stałe powoduje liniową zmianę prędkości w czasie
Spadek swobodny
začať sa učiť
Ruch w polu grawitacyjnym gdy jedyną siłą jest ciężar i pomijamy opór powietrza
Sens spadku swobodnego
začať sa učiť
Wszystkie ciała mają to samo przyspieszenie g niezależnie od masy w tym samym miejscu
Rzut pionowy w górę
začať sa učiť
Ciało zwalnia bo przyspieszenie g jest skierowane w dół aż do zatrzymania chwilowego
Szczyt rzutu pionowego
začať sa učiť
W najwyższym punkcie prędkość jest chwilowo zero ale przyspieszenie nadal wynosi g
Ruch w dwóch wymiarach
začať sa učiť
Można analizować niezależnie składową poziomą i pionową gdy siły są rozdzielne
Rzut ukośny
začať sa učiť
To złożenie ruchu jednostajnego w poziomie i ruchu z przyspieszeniem w pionie
Czas lotu w rzucie
začať sa učiť
Zależy od ruchu pionowego bo g działa w pionie
Zasięg rzutu
začať sa učiť
Zależy od prędkości początkowej oraz kąta i czasu lotu
Ruch po okręgu jednostajny
začať sa učiť
Szybkość stała ale prędkość zmienia kierunek więc jest przyspieszenie
Przyspieszenie dośrodkowe
začať sa učiť
Skierowane do środka okręgu odpowiada za zmianę kierunku prędkości
Sens przyspieszenia dośrodkowego
začať sa učiť
Nie zwiększa szybkości tylko zakrzywia tor ruchu
Ruch względny
začať sa učiť
Opis ruchu zależy od obserwatora i wybranego układu odniesienia
Układ inercjalny
začať sa učiť
Układ w którym ciało bez sił porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym
Układ nieinercjalny
začať sa učiť
Układ przyspieszający w którym pojawiają się siły bezwładności jako opis efektów
Siła
začať sa učiť
Oddziaływanie mogące zmieniać ruch lub kształt ciała i ma charakter wektorowy
Pierwsza zasada Newtona
začať sa učiť
Bez wypadkowej siły ciało zachowuje spoczynek lub ruch jednostajny
Sens pierwszej zasady
začať sa učiť
Zmiana ruchu wymaga przyczyny czyli wypadkowej siły
Druga zasada Newtona
začať sa učiť
Wypadkowa siła powoduje przyspieszenie proporcjonalne do siły i odwrotnie do masy
Sens drugiej zasady
začať sa učiť
Siła jest tym co zmienia prędkość a masa mierzy bezwładność
Masa
začať sa učiť
Miara bezwładności czyli oporu ciała przed zmianą prędkości
Ciężar
začať sa učiť
Siła grawitacji działająca na ciało w pobliżu Ziemi skierowana w dół
Różnica masa i ciężar
začať sa učiť
Masa jest cechą ciała a ciężar zależy od pola grawitacyjnego
Trzecia zasada Newtona
začať sa učiť
Oddziaływania występują parami siły mają równe wartości i przeciwne zwroty
Sens trzeciej zasady
začať sa učiť
Siła nigdy nie działa sama zawsze jest para akcji i reakcji na różne ciała
Diagram sił
začať sa učiť
To rysunek wszystkich sił działających na ciało ułatwia analizę wypadkowej
Wypadkowa siła
začať sa učiť
Suma wektorowa wszystkich sił decyduje o przyspieszeniu
Siła normalna
začať sa učiť
Reakcja podłoża prostopadła do powierzchni dostosowuje się do nacisku
Napięcie linki
začať sa učiť
Siła przenoszona przez naprężoną linkę działa wzdłuż linki
Tarcie statyczne
začať sa učiť
Przeciwdziała rozpoczęciu poślizgu i dostosowuje się do potrzeb do pewnego maksimum
Tarcie kinetyczne
začať sa učiť
Przeciwdziała ruchowi ślizgowemu ma zwykle stałą wartość dla danych powierzchni
Sens tarcia
začať sa učiť
Zmienia energię mechaniczną w ciepło i hamuje ruch względny powierzchni
Siła sprężystości
začať sa učiť
Siła wynikająca z odkształcenia dąży do przywrócenia kształtu równowagi
Sprężyna i prawo Hooke a
začať sa učiť
Siła sprężystości rośnie wraz z odkształceniem i jest skierowana przeciwnie do niego
Siła oporu ośrodka
začať sa učiť
Siła działająca przeciwnie do ruchu zależy od prędkości kształtu i właściwości ośrodka
Prędkość graniczna
začať sa učiť
Stan gdy siła oporu równoważy ciężar i przyspieszenie zanika
Siła dośrodkowa
začať sa učiť
Wypadkowa sił skierowana do środka zapewnia ruch po okręgu
Nie istnieje osobna siła dośrodkowa
začať sa učiť
To nie nowy rodzaj siły tylko rola wypadkowej sił w ruchu krzywoliniowym
Siła odśrodkowa
začať sa učiť
Siła pozorna w układzie nieinercjalnym pojawia się jako efekt bezwładności
Równowaga dynamiczna
začať sa učiť
Gdy wypadkowa siła jest zero ciało może poruszać się jednostajnie
Praca
začať sa učiť
Opis transferu energii przez siłę działającą na przemieszczeniu
Sens pracy
začať sa učiť
Dodatnia praca zwiększa energię kinetyczną ujemna ją zmniejsza
Praca a kierunek siły
začať sa učiť
Pracę wykonuje składowa siły równoległa do przemieszczenia
Energia kinetyczna
začať sa učiť
Energia związana z ruchem zależy od masy i prędkości
Twierdzenie o pracy i energii
začať sa učiť
Zmiana energii kinetycznej równa jest pracy wykonanej przez wypadkową siłę
Energia potencjalna grawitacji
začať sa učiť
Energia wynikająca z położenia w polu grawitacyjnym rośnie z wysokością
Energia potencjalna sprężystości
začať sa učiť
Energia zmagazynowana w odkształconej sprężynie
Siła zachowawcza
začať sa učiť
Siła której praca zależy tylko od punktów startu i końca a nie od drogi
Przykład siły zachowawczej
začať sa učiť
Siła grawitacji i siła sprężystości są zachowawcze w idealnych warunkach
Siła niezachowawcza
začať sa učiť
Siła której praca zależy od drogi i zamienia energię mechaniczną w inne formy
Przykład siły niezachowawczej
začať sa učiť
Tarcie i opór powietrza są niezachowawcze bo generują ciepło
Zasada zachowania energii mechanicznej
začať sa učiť
Gdy działają tylko siły zachowawcze suma energii kinetycznej i potencjalnej jest stała
Sens zachowania energii
začať sa učiť
Energia nie znika tylko zmienia formę a bilans energii opisuje przemiany
Moc
začať sa učiť
Szybkość wykonywania pracy czyli tempo przekazywania energii
Sens mocy
začať sa učiť
Ta sama praca wykonana szybciej oznacza większą moc
Wykres energii potencjalnej
začať sa učiť
Pokazuje jak energia zależy od położenia i gdzie występują stany stabilne
Stan równowagi stabilnej
začať sa učiť
Małe wychylenie powoduje siłę przywracającą do położenia równowagi
Stan równowagi niestabilnej
začať sa učiť
Małe wychylenie powoduje oddalanie od równowagi
Pęd
začať sa učiť
Wektor opisujący ilość ruchu zależny od masy i prędkości
Sens pędu
začať sa učiť
Pęd mówi jak trudno zmienić ruch ciała w krótkim czasie
Popęd siły
začať sa učiť
Iloczyn siły i czasu działania opisuje jak bardzo zmienia się pęd
Zasada zachowania pędu
začať sa učiť
Gdy wypadkowa siła zewnętrzna jest zero całkowity pęd układu jest stały
Sens zachowania pędu
začať sa učiť
Wewnętrzne siły nie zmieniają pędu całego układu bo znoszą się parami
Zderzenie sprężyste
začať sa učiť
W zderzeniu zachowana jest energia kinetyczna układu i pęd
Zderzenie niesprężyste
začať sa učiť
W zderzeniu część energii kinetycznej przechodzi w inne formy ale pęd nadal jest zachowany
Zderzenie doskonale niesprężyste
začať sa učiť
Ciała po zderzeniu poruszają się razem a energia kinetyczna maleje najbardziej
Środek masy
začať sa učiť
Punkt opisujący średnie położenie masy układu i ruch całego układu
Sens środka masy
začať sa učiť
Ruch środka masy zależy tylko od sił zewnętrznych i upraszcza analizę układów
Napęd rakietowy
začať sa učiť
Rakieta przyspiesza bo wyrzuca masę do tyłu a pęd całego układu jest zachowany
Sens napędu rakietowego
začať sa učiť
Ruch nie wymaga oparcia o powietrze tylko wymiany pędu z wyrzucanymi gazami
Ruch obrotowy
začať sa učiť
Ruch wokół osi opisuje się wielkościami kątowymi zamiast liniowych
Przemieszczenie kątowe
začať sa učiť
Zmiana kąta położenia w ruchu obrotowym
Prędkość kątowa
začať sa učiť
Tempo zmiany kąta określa jak szybko obraca się ciało
Przyspieszenie kątowe
začať sa učiť
Tempo zmiany prędkości kątowej opisuje jak szybko zmienia się obrót
Związek ruchu obrotowego i postępowego
začať sa učiť
Punkty dalej od osi mają większą prędkość liniową przy tej samej prędkości kątowej
Moment bezwładności
začať sa učiť
Miara oporu przed zmianą ruchu obrotowego zależy od rozkładu masy względem osi
Sens momentu bezwładności
začať sa učiť
Ta sama masa może obracać się łatwiej lub trudniej zależnie od tego jak daleko jest od osi
Energia kinetyczna obrotu
začať sa učiť
Energia związana z ruchem obrotowym zależy od momentu bezwładności i prędkości kątowej
Moment siły
začať sa učiť
Tendencja siły do wywołania obrotu zależy od ramienia siły i kierunku działania
Ramię siły
začať sa učiť
Odległość prostopadła od osi do linii działania siły decyduje o skuteczności obracania
Druga zasada dla obrotu
začať sa učiť
Wypadkowy moment siły powoduje przyspieszenie kątowe zależne od momentu bezwładności
Praca w ruchu obrotowym
začať sa učiť
Siła wywołująca obrót może wykonywać pracę zmieniając energię kinetyczną obrotu
Toczenie bez poślizgu
začať sa učiť
Toczenie łączy ruch postępowy i obrotowy a punkt styku chwilowo ma zero prędkości względem podłoża
Sens toczenia
začať sa učiť
Prędkość liniowa środka jest powiązana z prędkością kątową przez promień koła
Moment pędu
začať sa učiť
Wielkość opisująca ruch obrotowy zależy od rozkładu masy i prędkości kątowej
Sens momentu pędu
začať sa učiť
Określa jak trudno zmienić stan obrotu podobnie jak pęd w ruchu postępowym
Zasada zachowania momentu pędu
začať sa učiť
Gdy wypadkowy moment sił zewnętrznych jest zero moment pędu układu jest stały
Skutek zachowania momentu pędu
začať sa učiť
Gdy zmniejsza się moment bezwładności wzrasta prędkość kątowa aby zachować moment pędu
Precesja żyroskopu
začať sa učiť
Gdy działa moment siły na wirujący obiekt oś obrotu zmienia kierunek zamiast po prostu się przewrócić
Sens precesji
začať sa učiť
Zmiana kierunku momentu pędu jest prostopadła do działającego momentu siły
Równowaga statyczna
začať sa učiť
Ciało nie przyspiesza ani nie obraca się więc wypadkowa sił i momentów jest równa zero
Warunek równowagi sił
začať sa učiť
Suma sił musi być równa zero aby nie było przyspieszenia postępowego
Warunek równowagi momentów
začať sa učiť
Suma momentów musi być równa zero aby nie było przyspieszenia kątowego
Stabilność konstrukcji
začať sa učiť
Położenie środka masy względem punktów podparcia decyduje czy ciało się przewróci
Naprężenie
začať sa učiť
Miara sił wewnętrznych w materiale związana z obciążeniem
Odkształcenie
začať sa učiť
Miara zmiany kształtu lub rozmiaru materiału pod wpływem sił
Moduł sprężystości
začať sa učiť
Opisuje sztywność materiału czyli jak duże naprężenie daje dane odkształcenie
Sprężystość
začať sa učiť
Odkształcenie odwracalne po usunięciu siły ciało wraca do kształtu
Plastyczność
začať sa učiť
Odkształcenie trwałe po usunięciu siły ciało nie wraca do kształtu
Prawo powszechnego ciążenia
začať sa učiť
Każde dwa ciała przyciągają się siłą zależną od mas i odległości
Sens grawitacji
začať sa učiť
To uniwersalne oddziaływanie odpowiedzialne za spadek swobodny i ruch planet
Grawitacja przy powierzchni Ziemi
začať sa učiť
W pobliżu Ziemi pole jest prawie stałe więc ciężar jest w przybliżeniu stały
Pole grawitacyjne
začať sa učiť
Opisuje jak silnie grawitacja działa w przestrzeni niezależnie od badanego ciała
Energia potencjalna grawitacji
začať sa učiť
Szczególny sposób zapisu pracy grawitacji pozwala opisywać przemiany energii
Orbita
začať sa učiť
Zakrzywiony ruch pod wpływem grawitacji gdy prędkość jest odpowiednia do ciągłego spadania wokół planety
Sens orbity
začať sa učiť
Satelita stale spada ale omija Ziemię bo ma dużą prędkość poziomą
Prawa Keplera
začať sa učiť
Opisują ruch planet po elipsach oraz zależności okresu od rozmiaru orbity
Siły pływowe
začať sa učiť
Różnica sił grawitacji na różnych częściach ciała powoduje rozciąganie i deformacje
Sens sił pływowych
začať sa učiť
Powstają bo grawitacja słabnie z odległością więc bliższa strona jest silniej przyciągana
Płyn
začať sa učiť
Substancja która może płynąć i przyjmuje kształt naczynia
Gęstość
začať sa učiť
Stosunek masy do objętości opisuje jak dużo materii jest w danej objętości
Ciśnienie
začať sa učiť
Siła na jednostkę powierzchni opisuje jak rozkłada się nacisk w płynie lub gazie
Ciśnienie hydrostatyczne
začať sa učiť
Rosnące z głębokością bo niżej znajduje się większy słup płynu
Sens ciśnienia w płynie
začať sa učiť
Ciśnienie działa we wszystkich kierunkach a nie tylko w dół
Prawo Pascala
začať sa učiť
Zmiana ciśnienia w zamkniętym płynie przenosi się jednakowo w całej objętości
Zastosowanie prawa Pascala
začať sa učiť
Umożliwia działanie układów hydraulicznych i wzmacnianie siły przez różne powierzchnie
Prawo Archimedesa
začať sa učiť
Ciało zanurzone w płynie doświadcza siły wyporu równej ciężarowi wypartego płynu
Sens siły wyporu
začať sa učiť
Wynika z różnicy ciśnień między dołem a górą zanurzonego ciała
Pływanie i tonięcie
začať sa učiť
Ciało pływa gdy średnia gęstość jest mniejsza od gęstości płynu a tonie gdy jest większa
Przepływ płynu
začať sa učiť
Ruch płynu opisuje się przez prędkość przepływu i natężenie przepływu
Równanie ciągłości
začať sa učiť
Zachowanie masy w przepływie oznacza że zwężenie przekroju zwiększa prędkość przepływu
Sens równania ciągłości
začať sa učiť
To ta sama ilość płynu musi przejść przez każdy przekrój w tym samym czasie
Równanie Bernoulliego
začať sa učiť
Opis zachowania energii w przepływie pokazuje związek między ciśnieniem prędkością i wysokością
Sens Bernoulliego
začať sa učiť
Gdzie płyn płynie szybciej tam ciśnienie statyczne bywa mniejsze w idealnym przepływie
Lepkość
začať sa učiť
Wewnętrzne tarcie w płynie utrudnia przepływ i powoduje straty energii
Przepływ laminarny
začať sa učiť
Warstwy płynu płyną uporządkowanie co daje mniejsze straty
Przepływ turbulentny
začať sa učiť
Chaotyczne wiry zwiększają opór i straty energii w przepływie

Ak chcete pridať komentár, musíte byť prihlásený.