Ćwiczenia III 10.11.2026

 0    117 informačný list    abcxyz65
vytlačiť hrať Skontrolujte sa
 
otázka Odpoveď
Ustawy powinny być zrozumiałe dla wszystkich.
začať sa učiť
Leges ab omnibus intellegi debent.
To co jest jasne nie wymaga interpretacji.
začať sa učiť
Clara non sunt interpretanda.
Gdy ustawa nie rozróżnia i naszą rzeczą nie jest rozróżnić.
Gdy ustawa nie czyni rozróżnienia, tam nie możemy różnicować sytuacji na drodze wykładni.
začať sa učiť
Lege non distinguente nec nostrum est distinguere.
tłumaczenie, interpretacja, wykładnia prawa
začať sa učiť
interpretatio legis
zamysł prawodawcy, intencja
začať sa učiť
mens legislatoris
prawodawca
začať sa učiť
legislator
wyrok, orzeczenie sądowe, reguła, sentencja, zdanie, opinia
začať sa učiť
sententia legis
brzmienie ustawy
začať sa učiť
verba legis
słowo, wyraz, czasownik
začať sa učiť
verbum, pl. verba
wykładnia przeciw prawu, sprzecznie z prawem, wbrew ustawie, wbrew normom prawnym
začať sa učiť
contra legem
wykładnia mimo ustawy, obok ustawy (np. uzupełnienie luki prawnej) (szara strefa)
začať sa učiť
praeter legem
wykładnia w celu obejścia ustawy, obejście prawa
začať sa učiť
in fraudem legis
wykładnia zgodna z ustawą, według prawa
začať sa učiť
iuxta legem, secundum legem
Przeciw ustawie postępuje ten, kto czyni to czego ustawa zabrania; omija ją natomiast ten, kto nie naruszając jej słów, obchodzi jej treść.
začať sa učiť
Contra legem facit, qui id facit quod lex prohibet, in fraudem vero, qui salvis verbis legis sententiam eius circumvenit.
ustawa wyższego rzędu
začať sa učiť
lex superior (f.)
ustawa niższego rzędu
začať sa učiť
lex inferior (f.)
Akt prawny wyższej rangi uchyla akt prawny niższej rangi.
Reguła hierarchiczna
začať sa učiť
Lex superior derogat legi inferiori.
przepis szczególny, ustawa specjalna
začať sa učiť
lex specialis (f.)
ustawa generalna, przepis ogólny
začať sa učiť
lex generalis (f.)
Ustawa szczególna uchyla ustawę ogólną.
Reguła merytoryczna
začať sa učiť
Lex specialis derogat legi generali.
nowa ustawa, prawo później obowiązujące
začať sa učiť
lex posterior
strasza ustawa, prawo wcześniej obowiązujące
začať sa učiť
lex priori
Ustawa póżniejsza uchyla wcześniejszą ustawę.
Reguła chronologiczna
začať sa učiť
Lex posterior derogat legi priori.
argument z przeciwieństwa
Jeśli ustawa stanowi coś w określonej sytuacji, to w sytuacji przeciwnej nie stanowi tego.
začať sa učiť
argumentum a contrario
argument z podobieństwa
sytuacji prawnie uregulowanej i sytuacji nieureulowanej
začať sa učiť
argumentum a simili
argument powołany w oparciu o systematykę ustawy
začať sa učiť
argumentum a rubrica
argument z silniejszego
začať sa učiť
argumentum a fortiori
wnioskowanie z mniejszego na większe
začať sa učiť
argumentum a minori ad maius
wnioskowanie z większego na mniejsze
začať sa učiť
argumentum a maiori ad minus
apriotycznie, „z góry”, „z założenia”, „z wcześniejszego”, dedukcja
Wychodzimy od ogólnych zasad lub założeń, aby dojść do wniosku dotyczącego konkretnego przypadku.
začať sa učiť
a priori
po fakcie, „z dołu do góry”, „z późniejszego”, indukcja
Z poszczególnych obserwacji wyciąga się wnioski ogólne.
začať sa učiť
a posteriori
z definicji
začať sa učiť
ex definitione
zgodnie z przypuszczeniem, zgodnie z założeniem
začať sa učiť
ex hypothesi
Późniejsza ustawa ogólna nie znosi mocy obowiązującej wcześniejszej ustawy szczególnej.
Reguła kolizyjna II stopnia
začať sa učiť
lex posterior generalis non derogat legi priori speciali.
mocą samego prawa
začať sa učiť
ipso iure
mocą samego faktu
začať sa učiť
ipso facto
domniemanie prawa
začať sa učiť
praesumptio iuris
zmiana na niekorzyść
začať sa učiť
reformatio in peius
zmiana na korzyść
začať sa učiť
reformatio in melius
wyraźnymi słowami, coś wyrażone jest wprost
začať sa učiť
expressis verbis
wyraźnie, jasno (zwłaszcza w odniesieniu do tekstu prawnego)
začať sa učiť
explicite
bez wyraźnego sformułowania, domyślnie
začať sa učiť
implicite
w szerokim znaczeniu
začať sa učiť
sensu largo
w wąskim znaczeniu
začať sa učiť
sensu stricto
od teraz
začať sa učiť
ex nunc
od wtedy, od początku
začať sa učiť
ex tunc
ściśle, dokładnie
začať sa učiť
stricte
tamże
začať sa učiť
ibidem
ten sam/ta sama, tenże/taż, tegoż/tejże
začať sa učiť
idem/eadem
na przykład
začať sa učiť
exempli gratia (e. g.)
Każdy początek wydaje się trudny.
začať sa učiť
Omne initium difficile videtur.
umowa przedwstępna
začať sa učiť
pactum de contrahendo (n.)
zawierać
dopełniacz!
začať sa učiť
contraho
contrahero
(o) zawieraniu, (o) zawarciu
začať sa učiť
de contrahendo
umowa co do niezbywania rzeczy, umowne wykluczenie wyzbycia się rzeczy
začať sa učiť
pactum de non alienando (n.)
zrzec się prawa, pozbyć się czegoś, sprzedać, odłączyć
dopełniacz!
začať sa učiť
alieno
alienare
umowa co do niewyzbywania prawa, umowne wykluczenie przelewu (cesji) wierzytelno
začať sa učiť
pactum de non cedendo (n.)
zrzec się, zrezygnować, odstąpić coś komuś
dopełniacz!
začať sa učiť
cedo
cedere
umowa o niedochodzeniu roszczenia
začať sa učiť
pactum de non petendo (n.)
rościć sobie prawo, dochodzić sądownie, usilnie prosić, żądać
dopełniacz!
začať sa učiť
peto
petere
umowa na rzecz osoby trzeciej
začať sa učiť
pactum in favorem tertii (n.)
dobro, korzyść
začať sa učiť
favor (m.)
czynność prawna, umowa
dopełniacz!
začať sa učiť
negotium, negotia (n.)
negotii
czynność prawna, czynność faktyczna
dopełniacz!
začať sa učiť
actus, actus (n.)
actus
umowa, porozumienie, układ
dopełniacz!
začať sa učiť
pactum, pacta (n.)
pacti
umowa, zobowiązanie z umowy, kontrakt, klauzula
dopełniacz!
začať sa učiť
contractus, contractus (n.)
contractus
Umowa jest porozumieniem i zgodą dwóch lub więcej stron, co do tego samego.
začať sa učiť
Et est pactio duorum pluriumve in idem placitum est consensus.
Umów należy dotrzymywać.
začať sa učiť
Pacta servanda sunt/Pacta sunt servanda.
Kontrakt jest wzajemnym zobowiązaniem.
začať sa učiť
Contractus est ultro citroque obligationem.
czynność prawna dwustronna
Potrzeba oświadzenia woli minimum dwóch stron.
začať sa učiť
negotium bilaterale
czynność prawna jednostronna
Wystarczy oświadzenie woli jednej ze stron.
začať sa učiť
negotium unilaterale
czynność prawna między żyjącymi
Wywołuje sktuki prawne za życia obu stron.
začať sa učiť
negotium inter vivos
czynność prawna na przypadek śmierci
Wywołuje skutki prawne po śmierci jednej ze stron np. testament.
začať sa učiť
negotium mortis causa
czynność prawna pomiędzy obecnymi
začať sa učiť
negotium inter praesentes
czynność prawna pomiędzy nieobecnymi
Jedna osoba złożyła oświadczenie woli jednego dnia, druga strona innego dnia, obie strony się nie spotkały.
začať sa učiť
negotium inter absentes
czynność prawna nieistniejąca (gdy nie doszło do zawarcia czynności prawnej)
np. orzeczenia TK wydane przez składy wybrane z naruszeniem prawa
začať sa učiť
negotium non existens
czynność prawna (po polsku)
začať sa učiť
oświadczenie woli, które zmierza do wywołania skutków prawnych np. testament i umowa
między, wśród
začať sa učiť
inter
żywy
we wszystkich rodzajach
začať sa učiť
vivus (m.), viva (f.), vivum (n.)
śmierć, zgon, bogini śmierci
dopełniacz!
začať sa učiť
mors (f.)
mortis
istnieć, powstać, wystąpić, pokazać się
začať sa učiť
existo, existere
istniejący
začať sa učiť
existens
istotne elementy (części składowe) czynność prawnej
Niezbędne, decydujące o przynależności czynności do danego typu.
začať sa učiť
essentialia negotii
naturalne elementy (części składowe) czynność prawnej
Naturalne, ale niekonieczne.
začať sa učiť
naturalia negotii
uboczne elementy (części składowe) czynność prawnej
Postanowienia szczególne, umożliwiające bardziej elastyczne ukształtowanie czynności prawnej, bazujące na przyszłych zdarzeniach.
začať sa učiť
accidentalia negotii
termin, dzień, oznaczona chwila
dopełniacz!
začať sa učiť
dies (m. f.)
diei
termin zawieszający (dosł. dzień od którego)
Początkowy termin, z którego nadejściem zaczynają się skutki czynności prawnej.
začať sa učiť
dies a quo
termin rozwiązujący (dosł. dzień do którego)
Końcowy termin, z którego nadejściem ustają skutki czynności prawnej.
začať sa učiť
dies ad quem
termin zawarcia czynności prawnej, dzień przypadający
začať sa učiť
dies cedens
termin wymagalności spełnienia zobowiązania, dzień nadchodzący
začať sa učiť
dies veniens
warunek, zastrzeżenie umowne, położenie (w tym prawne położenie osób lub rzeczy)
začať sa učiť
condicio (f.)
warunek prawny
Przesłanka wynikająca z mocy samego prawa.
začať sa učiť
conditio iuris
warunek możliwy do spełnienia
začať sa učiť
conditio possibilis
warunek niemożliwy do spełnienia
začať sa učiť
conditio impossibilis
warunek konieczny do spełnienia, nieodzowny
začať sa učiť
conditio sine qua non
warunek zawieszający
Czynność prawna zacznie wywoływać skutki, jeśli ziścić się dany warunek.
začať sa učiť
conditio suspensiva
warunek rozwiązujący
Czynność prawna zaprzestanie wywoływać skutki w chwili, kiedy ziści się warunek.
začať sa učiť
conditio resolutiva
sposób postępowania, polecenie (klauzula w czynności prawnej), miara, sposób
Obowiązek ten jednak nie rodzi zobowiązania pod względem prawa (nie czyni nikogo wierzycielem.)
Jako polecenie w czynności prawnej oparty jest na nałożeniu na otrzymującego nieodpłatne przysporzenie (np. darowiznę czy spadek) obowiązku określonego zachowania się.
začať sa učiť
modus (m.)
sposób nabycia
začať sa učiť
modus acquirendi
sposób działania, wykonywania
začať sa učiť
modus faciendi
sposób działania, funkcjonowania
začať sa učiť
modus operandi
sposób obradowania, postępowania
začať sa učiť
modus procedendi
sposób życia, postępowania, układania stosunków międzyludzkich
začať sa učiť
modus vivendi
ważność czynności prawnej
začať sa učiť
validitas negotii
nieważność czynności prawnej
začať sa učiť
invaliditas negotii
ważna czynność prawna
začať sa učiť
negotium validum (n.)
nieważna czynność prawna
začať sa učiť
negotium invalidum (n.)
czynność prawna nieważna
začať sa učiť
negotium nullum (n.)
godziwa, dozwolona czynność prawna
začať sa učiť
negotium licitum (n.)
niegodziwa, niedozwolona czynność prawna
začať sa učiť
negotium illicitum (n.)
udawanie, symulacja, pozór, czynność prawna zawarta dla pozoru
začať sa učiť
simulatio (f.)
udawanie, ukrywanie, utajnianie, czynność prawna przemilczana zawarta dla ukryci
začať sa učiť
dissimulatio (f.)
oświadczenie złożone nie na serio
np. aktorzy grający scenę ślubu nie stają się małżeństwem.
začať sa učiť
per oicum
zastrzeżenie potajemne
Ktoś składa komuś oświadczenie woli, ale w głowie ma jakieś zaostrzenie, zakłada, że umowa jest ważna pod jakimś warunkiem o czym nie informuje drugiej strony.
začať sa učiť
reservatio mentalis
unieważnienie czynności prawnej
začať sa učiť
convaliatio negotii
uzdrowienie czynności prawnej
Czynność prawna normalnie jest nieważna, ale wyjątkowo, na mocy konkretnego przepisu zyskuje moc prawną.
začať sa učiť
sanatio negotii
czynność prawna kulejąca, czynność dokonywana przez niedojrzałego bez współdziałania opiekuna
Mamy z nią doczynienia gdy jej skuteczność zależna jest od jej potwierdzenia; do tego czasu pozostaje w zawieszeniu; potwierdzana jest zawsze z mocą wsteczną.
začať sa učiť
negotium claudicans (n.)

Ak chcete pridať komentár, musíte byť prihlásený.